|
Cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat powinny trafić na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO - uważają szefowie resortów kultury obu krajów. Wniosek nominacyjny w tej sprawie jest już gotowy. 30 grudnia 2011 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski przekazał go Ministrowi Kultury Ukrainy. Jednocześnie poprosił - zgodnie z obowiązującymi procedurami - o formalne złożenie dokumentu do Centrum Światowego Dziedzictwa w Paryżu.
Wniosek jest wynikiem kilkuletniej współpracy reprezentującego stronę polską Narodowego Instytutu Dziedzictwa z przedstawicielami strony ukraińskiej: Państwowym Historyczno-Architektonicznym Rezerwatem w Żółkwi oraz Naukowo- Badawczym Instytutem badania Zabytków w Kijowie. Prace związane z jego przygotowaniem były finansowane niemal w całości ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wniosek dotyczy 16 obiektów.
w Polsce
-
Radruż, Cerkiew św. Paraskiewy, woj. podkarpackie, gmina Horyniec Zdrój
(obecnie filia Muzeum Kresów w Lubaczowie)
-
Chotyniec, Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, woj. podkarpackie, gmina Radymno
(obecnie filialna cerkiew greckokatolicka)
-
Smolnik, Cerkiew św. Michała Archanioła, woj. podkarpackie, gmina Lutowiska
(obecnie kościół filialny rzymskokatolicki)
-
Powroźnik, Cerkiew św. Jakuba Młodszego Apostoła, woj. małopolskie, gmina Muszyna
(obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła)
-
Owczary (do 1949 r. Rychwałd), Cerkiew Opieki Bogurodzicy, woj. małopolskie, gmina Sękowa
(obecnie kościół filialny rzymskokatolicki)
-
Kwiatoń, Cerkiew św. Paraskiewy, woj. małopolskie, gmina Uście Gorlickie
(obecnie kościół filialny rzymskokatolicki)
-
Brunary Wyżne, Cerkiew św. Michała Archanioła, woj. małopolskie, gmina Uście Gorlickie
(obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. NMP Wniebowziętej)
-
Turzańsk, Cerkiew św. Michała Archanioła, woj. podkarpackie, gmina Komańcza
(obecnie filialna cerkiew prawosławna)
na Ukrainie
-
Potylicz, Cerkiew Zesłania Ducha Świętego, obwód lwowski, rejon żółkiewski
(obecnie parafia greckokatolicka)
-
Rohatyn, Cerkiew św. Ducha, obwód iwanofrankowski, rejon rohatyński
(obecnie oddział Iwanofrankowskiego Muzeum Sztuki)
-
Drohobycz, Cerkiew św. Jerzego, obwód lwowski, miasto Drohobycz
(obecnie część Regionalnego Muzeum Tradycji Ludowych w Drohobyczu)
-
Żółkiew, Cerkiew św. Trójcy, obwód lwowski, rejon żółkiewski
(obecnie parafia greckokatolicka)
-
Werbiąż Niżny, Cerkiew Narodzenia Theotokos, obwód iwanofrankowski, rejon kołomyjski
(obecnie parafia prawosławna Patriarchatu Kijowskiego)
-
Jasina, Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego, obwód zakarpacki, rejon rachowski
(obecnie wspólnie użytkowana przez parafię Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego i Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego)
-
Użok, Cerkiew św. Michała Archanioła, obwód zakarpacki, rejon wielkoberezneński
(obecnie parafia prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego)
-
Matków, Cerkiew św. Dymitra obwód lwowski, rejon turkowski, (obecnie parafia greckokatolicka)
Najstarsze zachowane drewniane cerkwie w obszarze polskich i ukraińskich Karpat pochodzą z przełomu XV i XVI wieku. O ich wyjątkowości świadczy m.in. różnorodność stylistyki i formy, stanowiąca jednocześnie powiązaną ze sobą spójną całość. Świątynie są zachowane w historycznej postaci, dzięki czemu stanowią zabytki o szczególnym znaczeniu. Ich walory prezentują cechy charakterystyczne dla regionu, a jednocześnie wyróżniają budowle w skali ponadregionalnej. Stanowią doskonały przykład integracji walorów kulturowych i przyrodniczych lokalnego krajobrazu. To właśnie drewniane budownictwo sakralne stało się wyznacznikiem odmienności kulturowej polskich i ukraińskich Karpat.
Lista Światowego Dziedzictwa zawiera spis obiektów objętych szczególną ochroną UNESCO - filii ONZ- ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą. Obecnie znajduje się na niej 936 obiektów z 153 krajów, w tym 13 z Polski. Są to:
- Stare Miasto w Krakowie,
- Zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce,
- Auschwitz-Birkenau,
- Puszcza Białowieska,
- Stare Miasto w Warszawie,
- Stare Miasto w Zamościu,
- średniowieczny zespół miejski w Toruniu,
- zamek krzyżacki w Malborku,
- Kalwaria Zebrzydowska,
- Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy,
- drewniane kościoły południowej Małopolski,
- Park Mużakowski,
- Hala Stulecia we Wrocławiu.
|